қазрусeng
:
:
Талас I бітіктасы
Талас II бітіктасы
Талас III бітіктасы
Талас IV бітіктасы
Талас V бітіктасы
Талас VI/1 [357] және VI/2 ескерткіші
Ашық-тас (Талас VII) таяқшасы
Талас VIII бітіктасы
Талас IX бітіктасы
Талас X бітіктасы
Талас XI бітіктасы
Талас XII бітіктасы
Талас XIII бітіктасы
«Құры-бақайыр» жартастағы түрік бітік мәтіндері
«Қошқор аңғары» тастарындағы түрік бітік мәтіндері
  Талас I бітіктасы

Талас I бітіктасы

VIII-X ғ


VIII-X ғ


«Талас өзені бойындағы ескерткіштері», «Талас бірінші ескерткіші», «Талас руникалық ескерткіштері», «№1 ескерткіші»


Талас қаласынан (бұрыңғы Әулие –Ата уезді, Дмитриевский қалашығы) 8 шақырым шығыс-оңтүстіктегі Айр-Там-Ой (Қырық-Қазық) деген жерден табылған.

Ресей, Мемлекеттік эрмитажда сақтаулы. Сақтаушысы А.Торгоев. Инв. № СКи 1172.


Қызғылтым сұр гранит тастан жасалынған. Бітіктас беті 2009жылы тазалаудан өткен. 4 жол мәтін қашалған.


135 х 90 х 45 см (?).


1896 ж. В.А.Каллаур, Гастев тапқан. Г.Гейкел 324 , В.В.Радлов325 , Ю. Немет 326 , С.Е.Малов 327 , Х.Н.Орхун 328 , И.А.Батманов 329 , Ч.Жумагулов 330 , А.С.Аманжолов 331 зерттеу жүргізген.


  Н.Базылхан "Көне түрік бітіктастары мен ескерткіштері (Орхон, Ениесей, Талас)" //"Қазақстан тарихы түркі тілді деректемелерде" атты сериясы бойынша. II том. - Алматы: Дайк-пресс, 2005. - Б.216.

1.Малов С.Е. Таласские эпиграфические памятники. - М.-Ленинград. - 1936. //Материалы УЗКОМСТАРИСА. Выпуск 6-7.
2.Массон М.Е. К истории открытия древне-турецких рунических надписей в Средней Азии. - М.-Ленинград. - 1936. //Материалы УЗКОМСТАРИСА. Выпуск 6-7.
3.Васильев Д.Д. Памятники тюркской рунической письменности азиатского ареала. //Советская тюркология, 1976. – № 1. – С.71-81.
4.Малов С.Е. Памятники древнетюркской письменности. Тексты и исследования. – М., Ленинград, Издательствно Академии наук СССР, 1951
Электронды тарихи-мәдени қордың негізі "Мәдени мұра" мемлекеттік бағдарламасының "Шығыстану секциясы" Р.Б.Сүлейменов атындағы Шығыстану институты тарапынан 2005 жарияланған "Қазақстан тарихы туралы түркі деректемелері" сериясының 2-томы "Н.Базылхан "Көне түрік бітіктастары мен ескерткіштері (Орхон, Ениесей, Талас)" Алматы: Дайк-Пресс. 2005, 252 б. +144 бет жапсырма" атты ғылыми еңбек болды. Ғылыми редакторлары: т.ғ.д., проф. М.Қ.Әбусейтова,
ф.ғ.д., проф.Б.Бұхатұлы.
Р.Б.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының директоры т.ғ.д., проф. Меруерт Қуатқызы Әбусейтоваға көрсеткен көмегі үшін алғыс білдіреміз.

 

қазрусeng
© Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университет.
Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Тіл комитеті тапсырысы бойынша жүргізілген
"Жазба және этноархеологиялық деректемелер бойынша қазақ тілінің тарихи-мәдени ақпарат көздерін жасау" жұмысы шеңберінде жасалған.